Artvin, Karadeniz’in en el değmemiş şehirlerinden biridir. Doğal güzellikleri, masmavi dereleri, görkemli ormanları, ünlü yaylaları ve enfes vadileriyle doğa severler için sınırsız bir keşif alanı sunmaktadır. Günümüzde Karadeniz bölgesinde doğanın bazı kesimlerinin zarar görmeye başlaması nedeniyle Artvin’i vakit kaybetmeden keşfetmek önemlidir. Artvin ve çevresi sadece doğasıyla değil, aynı zamanda zengin tarihî mirasıyla da ziyaretçilerini büyülemektedir. Doğayla bütünleşmek, doğal fotoğrafçılıkla uğraşmak, trekking ve kamp yapmak ya da tarihle iç içe olmak isteyenler için Artvin adeta bir cennet. Sizler için hazırladığımız önerilerle Artvin gezinizde mutlaka gitmeniz gereken 23 önemli yeri listeledik.
1. Karagöl Sahara Milli Parkı – Şavşat
Artvin’in Şavşat ilçesinde, yaklaşık 25 km mesafede bulunan Karagöl Sahara Milli Parkı, 1994 yılından beri koruma altındadır. 3251 hektarlık geniş alanıyla gerçek bir doğa harikasıdır. Milli park, Karagöl ve Sahara olmak üzere iki bölüme ayrılır. Karagöl bölgesi göl ve ormanları içerisinde turizm açısından yoğun ilgi görürken, Sahara genellikle yayla faaliyetleri için tercih edilir. Ladin, sarıçam, ahlat ve kızılcık gibi çok çeşitli ağaç ve bitki türlerini barındıran parkta nadir yaban hayatına da rastlamak mümkündür. Karagöl’de konaklama, kır gazinosu gibi tesisler bulunmaktadır. Ayrıca hem çadır hem de karavanla kamp yapmak için oldukça uygun bir yer olup, Şavşat’tan kolaylıkla ulaşılabilir.
2. Arsiyan Yaylası – Şavşat
Şavşat ilçesi, doğa ve huzur arayanlar için eşsiz bir lokasyondur. Bölgenin en popüler yaylası ise Gürcistan sınırına yakın Arsiyan Yaylası’dır. Yalnızçam Dağları’nın kuzeybatısında yer alan yaylanın yüksekliği 2600-3500 metre arası değişir ve birçok küçük göl ile bir yüzen adayı barındırır. Bu özel ada göl tabanına bağlı olmadan sürekli hareket eder. Arsiyan Yaylası’nın Kanlıtepe ve Kençiyan Tepesi olarak anılan iki zirvesi bulunur ve bu tepeler muhteşem manzaralara sahiptir. Burada kamp keyfi yapmak isteyenler kendi ihtiyaçlarını yanlarında getirmelidir.
3. Maden (Bazgiret) Köyü – Şavşat
Maden Köyü, diğer adı ile Bazgiret Köyü, Şavşat ilçesine bağlı küçük ve sessiz bir yerleşimdir. Yaklaşık 35 km uzaklıkta, Candır Yaylaları eteklerindedir ve sadece 74 haneden oluşmaktadır. 1970’den beri düzenlenen Mariyoba Festivali ile tanınan bu köy, çevresindeki beş şelale ve doğal derelerle çevrilidir. Ahşap evleriyle dikkat çeken köy, doğayla iç içe huzurlu bir kamp deneyimi sunar.
4. Tepeköy Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi – Şavşat
2015 yılında kurulan Tepeköy Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi, Şavşat halkının katkılarıyla açılmıştır. Burada eski köy yaşamına ait eşyalar, malzemeler ve yöresel ürünler sergilenir. Etnografya meraklıları için kaçırılmaması gereken bir duraktır.
5. Tibeti Kilisesi – Şavşat
Şavşat merkezine 14 km mesafedeki Cevizli Köyü sınırlarında bulunan Tibeti Kilisesi, 899-914 yıllarında Bagratlı Prens Aşut Koh tarafından inşa edilmiştir. Orta Çağ’da bölgenin önemli dini merkezlerinden biri olan yapı, İslamiyet’in kabulü sonrası camiye çevrilmiş ve zamanla yıkılarak terk edilmiştir. Günümüzde ana yapı ve şapeli ayaktadır. Tarih tutkunları tarafından ziyaret edilir.
6. Yavuzköy Seyir Terası (Şavşat Seyir Tepesi) – Şavşat
Şavşat doğal güzelliklerinin doyasıya seyredilebileceği Yavuzköy Seyir Terası, ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır. Harika manzaralarıyla doğa fotoğrafçıları için eşsiz bir mekandır.
7. Artvin Kalesi – Merkez
Artvin merkezinde yer alan Artvin Kalesi, Gürcü Krallığı zamanında, 937 yılında inşa edilmiştir. Kaya üzerine inşa edilen kale, 2012’den beri gece ışıklandırmasıyla etkileyici bir görüntü sunar. Sarnıç ve şapeli iyi korunmuştur. Ancak askeri bölge içinde olduğu için iç ziyaret için izin gereklidir.
8. Atatepe
Atatepe, dünyanın en büyük Atatürk heykeline ev sahipliği yapar. 22 metre yüksekliğinde ve 50 ton ağırlığındaki bu anıt, 2012 yılında açılmıştır. Ayrıca, Artvin manzaralarının panoramik izlenebileceği bir sosyal tesis de bulunmaktadır. Yola çıkmadan önce yolun durumu hakkında bilgi edinmekte fayda vardır.
9. Hatila Vadisi Milli Parkı – Merkez
Artvin merkeze yaklaşık 10 km mesafede bulunan Hatila Vadisi Milli Parkı, 1994’ten beri koruma altındadır. Park, 500’den fazla bitki türü barındırır ve farklı yaban hayvanlarına ev sahiptir. Akdeniz iklimi özelliklerini taşıyan bölge, Türkiye’nin en yüksek cam seyir terasına sahiptir. Kamp ve günlük ziyaret olanakları mevcuttur. Güvenlik için dikkatli olmak önemlidir.
10. Kafkasör Yaylası – Merkez
Artvin’in en bilinen yaylalarından olan Kafkasör Yaylası, kent merkezine yaklaşık 8 km uzaklıktadır. Boğa güreşi ve halk dansları gibi organizasyonların düzenlendiği yaylada, ahşap bungalovlarda konaklama imkanı vardır.
11. Dolishane Kilisesi – Merkez
Hamamlı Köyü’nde yer alan Dolishane Kilisesi, 954-958 yıllarında Bagrat Kralı Sumbath tarafından inşa edilmiştir. 16. yüzyılda camiye çevrilen kilisede, içerideki süslemelerin bir kısmı badana ile kaplanmış olsa da, halen izleri görülebilir. Tarih severler tarafından ziyaret edilmeye devam etmektedir.
12. Bilbilan Yaylası – Ardanuç
Artvin-Ardahan sınırında bulunan Bilbilan Yaylası, Yalnızçam Dağları ve çam ormanlarıyla çevrilidir. Kamp yapmak isteyenler için doğal bir ortam sağlar; ancak burada konaklama tesisi yoktur. Yaylada her cumartesi kurulan pazar, yöresel ürünleri sunmaktadır.
13. Cehennem Deresi Kanyonu – Ardanuç
Ardanuç’a 7 km mesafedeki Cehennem Deresi Kanyonu, dünyanın en büyük kanyonları arasında yer alır. 500 metre uzunluğunda, 6 metre derinliğinde, 70 metre genişliğindedir. Ulaşımı zordur ve doğa yürüyüşü yapacaklar için zorludur; dikkatli, hazırlıklı ve deneyimli kişiler tarafından ziyaret edilmelidir.
14. Gevhernik Kalesi – Ardanuç
Adakale semtinde bulunan Gevhernik Kalesi, Orta Çağ’dan kalma çok katmanlı bir yapıdır. İberya Krallığı, Bizans, Sasaniler, Osmanlılar gibi birçok medeniyetin izlerini taşır. 16. yüzyılda İskender Paşa Camii ve diğer yapıların eklenmesiyle külliye haline gelmiştir. Bölgedeki kazılar 2021’den beri devam etmektedir.
15. Maral Şelalesi – Borçka
Borçka ilçesindeki Maral Şelalesi, Macahel Vadisi’nde yer alan ve UNESCO’nun biyosfer rezervi olarak kabul ettiği bölgede bulunmaktadır. Yaklaşık 60 metre yükseklikten dökülen şelale, buz gibi suları ve çevresindeki ladin kütükleri ile büyüleyici bir doğa sahnesi sunar. Şelale çevresindeki dik ve zorlu yamaçları aşmak için dikkatli yürüyüş gerekir.
16. Borçka Karagöl Tabiat Parkı – Borçka
Borçka Karagöl Tabiat Parkı, 2002’den beri tabiat parki olarak korunmaktadır. Borçka’ya 25 km mesafede 368 hektarlık alanı kaplar. Yaklaşık 900 canlı türüne ev sahipliği yapan parkta piknik ve kamp imkânları vardır. Göl kenarında yeme içme tesisleri ve daha iç kısımlarda konaklama alanları bulunmaktadır.
17. Gorgit Yaylası – Borçka
Macahel Vadisi içinde yer alan Gorgit Yaylası (Görgit Yaylası olarak da anılır), 1700 metre rakımlıdır. Sürekli yerleşim olmayan yayla doğa içinde sınırları çizilmiş küçük bir inziva alanı sunar. Araca ulaşımın son bulduğu noktadan sonra yürüyüş gerekir ve elektrik altyapısı bulunmaz. Temel ihtiyaçlarınızı karşılayabiliyorsanız, doğa ile baş başa kalmak için harika bir seçenektir.
18. Ortaca Çifte Köprüler – Arhavi
Arhavi ilçesine bağlı Ortaca Çifte Köprüler, Osmanlı mimarisinin 18. yüzyıldaki örneklerinden biridir. 2003’te restore edilerek yayalar için açılmıştır. Birbirini kesen ve daire oluşturan bu iki köprü, her biri yaklaşık 3,5 kilometre uzunluğunda olup, çevredeki doğayla muhteşem uyum içindedir. Fotoğraf çekmek isteyenler için ideal bir nokta.
19. Mençuna Şelalesi – Arhavi
Ortaca Çifte Köprüler’den kolayca ulaşılabilen Mençuna Şelalesi, Kamilet Vadisi’nde 92 metre yükseklikten dökülür. Zengin bitki örtüsünün çevrelediği bölge park içinde yer alır ve hemen alt kısmında restoran bulunur.
20. Delikli Kaya Şelalesi – Murgul
Murgul ilçesine bağlı Başköy’deki Delikli Kaya Şelalesi, dikkat çekici doğal yapısı ile büyüler. Şelalenin suyu, tortul kayaçlarda oluşmuş yaklaşık 4 metre çapındaki bir delikten dökülür. Burası masalsı bir ortam sunar ve etrafta balık çiftlikleriyle birlikte yeme içme tesisleri mevcuttur.
21. Okhta Ecclesia (Dört Kilise/Tekkale) Manastırı – Yusufeli
Yusufeli’nde yükselen Tekkale Köyü tepesinde yer alan Okhta Ecclesia Manastırı, 961–1001 yıllarında inşa edilmiştir. Kilise, şapel, seminer odası ve trapeza şeklinde dört ana bölümden oluşması nedeniyle “Dört Kilise” olarak da anılır. Günümüze iyi korunan bölümleri ile turistik sembollerden biridir, ancak koruma altında değildir.
22. Barhal Kilisesi – Yusufeli
Altıparmak Köyü’nde bulunan Barhal Kilisesi, 9. yüzyılda Kral David Magistros tarafından yaptırılmıştır. 1677’de onarılarak camiye çevrilmiştir. Cephesi kesme taşlardan oluşan üç nefli bazilika biçimiyle farklı mimari özelliklere sahiptir. Gürcü Ortodoks manastırı olarak kullanılmış ve Parhali Manastırı olarak da bilinir.
23. İşhan Kilisesi – Yusufeli
Yusufeli’nin İşhan Köyü sınırlarındaki İşhan Manastırı, 955-1027 yılları arasında Kral David tarafından yaptırılmıştır. Çoruh Havzası’nın önemli piskoposluk merkezlerinden biridir. 16. yüzyılda camiye dönüşmüş ve 1983’e kadar ibadete açık kalmıştır. Günümüzde kilise ve şapel bölümleri ayaktadır ve ücretsiz ziyaret edilebilir.
